← สารบาญบทสวด
ภาคหก · คำบูชาสถานที่ต่าง ๆ

คำบูชาการบำเพ็ญทุกรกิริยา

ณ เขาดงคสิริ

Homage to the Practice of Austerities

ข้าพเจ้าทั้ง ได้มาถึงแล้ว ณ สถานที่ใด ที่พระมหาบุรุษเจ้าผู้เจริญ ได้ทรงระดมความเพียร ทรมานร่างกาย ด้วยการอดพระกระยาหาร จนแม้อาหารอันเป็นทิพย์ ที่เทวดานำมาทาตามพระวรกาย ก็ไม่ทรงอนุญาตเทวดานั้น ทรงกลั้นลมหายใจ ทำลมให้วิ่งออกทางช่องหู ก็ทรงกลั้นลมทางหู ลมนั้นวิ่งไปทั่วพระวรกาย ทำความทรมานเหลือประมาณให้เกิดขึ้น ข้าพเจ้าขอน้อมบูชา พระมหาบุรุษเจ้า ผู้มีวิริยะ อุตสาหะ พระองค์นั้น ณ สถานที่นี้ คือ เขาดงคสิริ สถานที่ทรงบำเพ็ญทุกรกิริยา ถ้วน ๖ ปี

ข้าพเจ้าขอน้อมบูชา พระมหาบุรุษเจ้า ผู้มีจิตใจแกล้วกล้าอาจหาญ ไม่ทรงหวั่นไหว ไม่เปิดโอกาสให้มาร แม้ท้าวสวัตตีมาร ผู้มีบาป ได้คอยจ้องหาโอกาส ครอบงำพระองค์ด้วยกาม ก็ไม่เคยได้โอกาสนั้นเลย จึงมาปรากฏกาย ชักชวนพระบรมโพธิสัตว์ ด้วยความเอ็นดูว่า "ท่านมีร่างกายผ่ายผอม มีผิวพรรณซูบซีด ใกล้จะตายอยู่แล้ว ท่านมีโอกาสตายถึง ๑,๐๐๐ ส่วน มีโอกาสรอดเพียงส่วนเดียว การที่ท่านมีชีวิตอยู่นั้นดีแล้ว เพราะเมื่อมีชีวิตอยู่ ท่านก็จักบำเพ็ญบุญทั้งหลายได้ ทางเพื่อความเพียรดำเนินไปถึงยาก"

มารได้ยืนกล่าวคาถาเหล่านี้ อยู่ใกล้พระผู้จะตรัสรู้เป็นพุทธะ พระองค์ได้ตรัสตอบมารดังนี้ว่า "เราไม่มีความต้องการบุญแม้แต่น้อย เพราะเหตุไร ท่านจึงเฝ้าเพียรถามเรา ผู้มีศรัทธา ตบะ วิริยะ และปัญญา มีจิตมุ่งมั่นอย่างนี้ ก็กระแสน้ำทุกสาย ลมสามารถพัดให้เหือดแห้งได้ แต่เลือดของเราผู้มีจิตมุ่งมั่น ไม่เหือดแห้งไปแม้สักหยด แม้เลือดกำลังเหือดแห้งไป ดี เสลดก็แห้งด้วย เนื้อก็กำลังจะหมดไป จิตของเรากลับยิ่งผ่องใสขึ้น แม้ได้รับทุกขเวทนาเห็นปานนี้ิ ใจของเราก็ไม่เคยหวนคะนึงถึงกามเลย ท่านจงดูเราไว้ เราจะเป็นสัตว์สะอาดให้จงได้"

ข้าพเจ้าขอบูชาอย่างยิ่ง ซึ่งพระผู้มีพระภาคพระองค์นั้น ด้วยเครื่องสักการะเหล่านี้ ที่ข้าพเจ้า ได้จัดเตรียมไว้ดีแล้ว ข้าพเจ้าระลึกถึงพระองค์ ผู้มีจิตมุ่งมั่น ขอสมาทานต่อหน้าพระบรมศาสดา ผู้มีศรัทธา ว่าข้าพเจ้า จะทำศรัทธา ให้เกิดในตน พระองค์ทรงมีตบะ ข้าพเจ้าก็ จักเพียรเผากิเลส พระองค์ทรงมีวิริยะ ข้าพเจ้าก็ จัก

ปรารภความเพียรจะพัฒนาปัญญา

พระองค์ทรงมีพระปัญญา ข้าพเจ้าก็ เพื่อทำลายความหลง ความไม่รู้ ความโลเล ความลังเลสงสัย ให้หมดไปจากกระแสชีวิตนี้ จนกว่าจะถึงซึ่งความพ้นทุกข์ คือ อนุปาทาปรินิพพาน ในกาลอันควรด้วย เทอญ ฯ

จากหนังสือสาธยายธรรม นำสู่วิมุตฺติ หน้า ๒๓๑ รวบรวมและเรียบเรียงโดยทีมงานธรรมสมทบ