Homage to the Ananda Bodhi Tree
คำบูชาต้นอานันทโพธิ · ณ พระเชตวันมหาวิหาร
เมื่อผู้มีศรัทธา ปรารถนาจะเข้าเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้า เพื่อประสงค์จะทูลถามปัญหา ใคร่จะฟังพระสัทธรรม หรือทูลถวายภัตตาหาร หรือทูลถวายปัจจัยไทยธรรม อย่างใดก็ตาม ก็จะต้องเข้าหา ขอโอกาส ต่อท่านพระอานนท์เสียก่อนเพราะท่านพระอานนท์ เป็นพุทธอุปัฏฐากผู้ใกล้ชิด ผู้เป็นประดุจเงาตามเสด็จพระพุทธเจ้า
เราทั้งหลาย ล้วนเป็นผู้ได้ศรัทธาในพระรัตนตรัย ได้ขวนขวายเดินทางมา จนถึงพระเชตวันมหาวิหารแห่งนี้แล้ว ใคร่ที่จะได้เข้าเฝ้า ถวายสักการะบูชาแด่พระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า ผู้ทรงเป็นดวงตาของโลก จึงขอโอกาสต่อท่านพระอานนท์ ผู้เป็นพุทธอนุชา และเป็นพุทธอุปัฏฐากผู้ยอดเยี่ยม เป็นเอตทัคคะ ผู้มีตำแหน่งเป็นเลิศ อันพระพุทธเจ้าทรงแต่งตั้งไว้ โดย ๕ สถาน คือ ๑. เป็นพหูสูต ๒. เป็นผู้มีสติ ๓. เป็นผู้มีคติ ๔. เป็นผู้มีธิติ ๕. เป็นยอดแห่งพุทธอุปัฏฐาก.
ข้าพเจ้าทั้งหลาย ขอนอบน้อมบูชา แด่ต้นโพธิพฤกษ์ อันมีนามว่า อานันทโพธิที่ท่านพระอานนท์เถระ ขอให้ท่านพระโมคคัลลานะเถระ นำผลโพธิ์สุก มาจากต้นพระศรีมหาโพธิ์ ณ พุทธคยา อันเป็นต้นไม้ตรัสรู้ ของพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า เพื่อที่ชาวสาวัตถี ที่เฝ้าคิดถึงพระพุทธเจ้า เมื่อทรงเสด็จไปยังสถานที่อื่น ได้มีโอกาสเข้าเฝ้าพระบรมศาสดา ณ โพธิพฤกษ์นี้ จึงได้ถวายแด่พระเจ้าปเสนทิโกศล ให้ทรงปลูก แต่เนื่องด้วยฐานะกษัตริย์ไม่มั่นคง พระเจ้าปเสนทิโกศลจึงทรงพระราชทานแก่ท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐี ให้เป็นผู้ปลูก และตั้งชื่อว่า อานันทโพธิ
ต้นอานันทโพธินี้ ท่านพระอานนท์ ได้ทูลอาราธนาพระพุทธเจ้า ให้ทรงใช้สอยสมาบัติ เหมือนครั้งที่ทรงแรกตรัสรู้ พระผู้มีพระภาค ผู้ทรงเป็นโลกวิทู ได้ตรัสตอบว่า ดูก่อนอานนท์ หากตถาคตใช้สอยสมาบัติ แบบเดียวกับครั้งเมื่อแรกตรัสรู้นั้น แผ่นดินนี้ไม่อาจรองรับได้ โลกนี้ก็ไม่อาจตั้งอยู่ได้ จึงได้ทรงยับยั้งอยู่ในสมาบัติ ตลอดราตรีหนึ่ง
ข้าพเจ้าทั้งหลาย ขอนอบน้อมบูชาด้วยเศียรเกล้า แด่พระผู้มีพระภาคเจ้า ผู้ทรงเป็นเผ่าพันธุ์แห่งพระอาทิตย์ พร้อมด้วย พระธรรมอันเป็นนิยยานิกธรรมนำออกจากสังสารทุกข์ พร้อมด้วยพระอริยสงฆ์สาวก มีท่านพระอานนท์เถระ ผู้เป็นพุทธอนุชา และเป็นเลิศด้วยความเป็นพหูสูต เป็นต้น.
ขอความนอบน้อมบูชา ด้วยเครื่องสักการะเหล่านี้ อันเป็นไปพร้อมด้วยศรัทธา วิริยะ สติ สมาธิ และปัญญา ของข้าพเจ้าทั้งหลาย จงเพิ่มพูนเป็นอินทรีย์ พละ โพชฌงค์ และความบริบูรณ์ด้วยอริยมรรคมีองค์ ๘ ขอให้ประชุมพร้อมด้วยธรรมสามัคคี ๓๗ ประการ โดยกาลไม่เนิ่นช้า.
ตราบใด ที่ข้าพเจ้าทั้งหลาย ยังต้องเวียนว่ายอยู่ในวัฏฏะ ขออย่าได้ประสบกับอุปสรรคในการเจริญกุศล และในการดำรงชีวิตโดยชอบธรรม อย่าได้พรากจากพระพุทธศาสนา อย่าได้เหินห่างจากพระรัตนตรัย ขอให้มีสติมั่นคง และมีสัญญาความทรงจำอันเลิศ แม้ส่วนเสี้ยวของท่านพระอานนท์ จนกว่าจะกระทำที่สุดแห่งทุกข์ด้วย เทอญฯ
From the chanting book สาธยายธรรม นำสู่วิมุตฺติ, page 212, compiled by the ธรรมสมทบ team.