Homage to the Parinibbana

วันทามะ อิมัง พุทธะปะฏิมัง, อิมัสฺมิง กุสินารายัง, สาละวะโนทะเย พุทธัสสะ ภะคะวะโต ปะรินิพพานัฏฐาเน, อะยัง วันทะนา อัมฺหากัง ทีฆะรัตตัง, ปะระมัตถายะ มัคคะหิตายะ ผะละสุขายะฯ

ข้าพเจ้าทั้งหลาย ขอนอบน้อมอภิวาทกราบไหว้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ณ สาลวโนทยาน เมืองกุสินารานี้ อันเป็นที่เสด็จดับขันธปรินิพพาน ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ผู้ทรงเป็นดวงตาของโลก ผู้ประดุจดวงอาทิตย์ส่องแสงแห่งพระสัทธรรมแก่โลกคือหมู่สัตว์ทั้งหลาย ผู้กว่าจะอุทัยไขแสงก็นานนับชั่วกัปป์ แล้วก็ลาลับดับไปในสนธยา ผู้ทรงบำเพ็ญประโยชน์เกื้อกูลแก่โลก แต่ไม่ทรงติดข้องในโลก เช่นดังดอกปทุมที่เกิดในน้ำและโคลนตม เติบโตแล้วในน้ำเจริญขึ้นในน้ำ แล้วเบ่งบานขึ้นเหนือน้ำ ไม่เปรอะเปื้อนด้วยน้ำและโคลนตมฉะนั้น. พระสุคตผู้ศาสดา ทรงสงบระงับดับสนิทแล้ว ทรงเสด็จไปสู่หนทางอันงามและที่อันดี ไม่ต้องมีการหวนกลับมาอีก ไม่มีกิจใดที่ต้องกลับมาทำอีก ไม่ต้องมีชาติ ไม่ต้องมีชราและมรณะ เป็นอิสระจากสังขารทั้งปวง ทรงเสด็จเข้าสู่อนุปาทาปรินิพพาน อันเป็นบรมสุข อันไม่อาจเข้าถึงได้โดยทางเดินเท้า โดยทางเกวียน โดยทางรถ โดยทางเรือ หรือโดยทางอากาศ แต่ถึงได้ด้วยปัญญา ในอรหัตตมรรค. ข้าแต่พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้เจริญ แม้ว่าพระองค์จะเสด็จดับขันธปรินิพพานไปนานแล้ว แต่ กระแสแห่งพระมหากรุณาธิคุณของพระองค์ก็ยังคงปรากฏอยู่เพื่อเกื้อกูลแก่สัตว์โลกผู้หยั่งลงด้วยศรัทธา พระธรรมคำสอนของพระองค์ยังคงนำสัตว์ออกจากทุกข์ให้ดำรงอยู่ในสุข พระสาวกของพระองค์ยังคงมุ่งมั่นในความปฏิบัติดี ปฏิบัติตรง ปฏิบัติสมควร ปฏิบัติชอบ. ข้าพเจ้าทั้งหลาย ขอนอบน้อมสักการะบูชา แด่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น แม้จะเสด็จดับขันธปรินิพพานไปนานแล้ว แต่พระบรมสารีริกธาตุและอุทเทสิกเจดีย์ คือ พระพุทธปฏิมานี้ เป็นที่น้อมระลึกถึง พระมหากรุณาธิคุณ พระบริสุทธิคุณ และพระปัญญาคุณ ของพระผู้มีพระภาคเจ้า ผู้เป็นเอกอัครทักขิไณยบุคคล. เมื่อพญามารทูลอาราธนา ให้พระองค์เสด็จดับขันธปรินิพพาน พระองค์ทรงตรัสตอบพญามาร ดังนี้ว่า ดูก่อนมารผู้ใจบาป ผู้เป็นเผ่าพันธุ์ของคนประมาท เมื่อใด บริษัทของเรา มีภิกษุ ภิกษุณี อุบาสก อุบาสิกา ยังไม่เป็นผู้เฉียบแหลม ไม่แกล้วกล้า ไม่เป็นพหูสูต ไม่ทรงธรรม ไม่ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม เมื่อเรียนกับอาจารย์แล้ว ยังไม่สามารถแสดงธรรม ข่มขี่ปรัปวาทะได้ เพียงใด ตถาคตจักไม่ปรินิพพานเพียงนั้น พญามารจึงทูลว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ก็ในบัดนี้ บริษัทของพระองค์ มีภิกษุ ภิกษุณี อุบาสก อุบาสิกา เป็นผู้เฉียบแหลม แกล้วกล้า เป็นพหูสูต ทรงธรรม ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม เมื่อเรียนกับอาจารย์แล้ว สามารถแสดงธรรม ข่มขี่ปรัปวาทะได้ ดังนี้ ขอพระองค์โปรดเสด็จปรินิพพานเถิด ก็เมื่อพระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า ได้ทรงดำริอย่างนี้ว่า บริษัทของพระองค์ มีภิกษุ ภิกษุณี อุบาสก อุบาสิกา เป็นผู้เฉียบแหลม แกล้วกล้า เป็นพหูสูต ทรงธรรม ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม เมื่อเรียนกับอาจารย์แล้ว สามารถแสดงธรรม ข่มขี่ปรัปวาทะได้ ดังนี้ จึงทรงรับคำทูลอาราธนาจากพญามาร บัดนี้ พระบรมศาสดาทรงเสด็จดับขันธปรินิพพานแล้ว เพราะทรงมั่นใจในพุทธบริษัทของพระองค์ ฉะนั้น ข้าพเจ้าทั้งหลาย จักมั่นคงในพระรัตนตรัย รักษา ศาสนพรหมจรรย์ อันต่างด้วยสิกขาสาม จนกว่าจะเข้าถึง มรรคพรหมจรรย์ให้สมกับที่พระองค์ทรงหวังไว้ ขอพระพุทธเจ้าโปรดจำข้าพเจ้าไว้อย่างนี้ ข้าพเจ้าขอบูชาอย่างยิ่ง ด้วยเครื่องสักการะทั้งหลาย ที่ได้จัดเตรียมไว้ดีแล้ว มีดอกไม้ ของหอม แสงประทีป ผ้าเนื้อละเอียดเป็นต้น อันควรแก่พระสรีระ อันงดงามหาที่สุดมิได้ของผู้มีพระภาคเจ้า ข้าพเจ้าขอน้อมนำเครื่องสักการะเหล่านี้ เป็นตัวแทน ของเครื่องสักการะทั้งหมดทั้งมวล ในจักรวาลทั้งสิ้น น้อมถวายเป็นพุทธบูชา ทั้งที่อยู่ในนาคภิภพ ในมนุษยโลก ในเทวโลกและพรหมโลก ทั้งหมดทั้งสิ้น น้อมถวายเป็นพุทธบูชา ขอเครื่องสักการะเหล่านี้ จงเป็นตัวแทน กระแสชีวิต ของข้าพเจ้าทั้งหลาย น้อมถวายเป็นพุทธบูชา ขอพระพุทธเจ้า โปรดทรงรับเครื่องสักการะ อันเป็นบรรณาการของคนยากทั้งหลายเหล่านี้ พระพุทธเจ้า ทรงประสูติแล้ว เป็นเอกบุรุษของโลก หาบุคคลเสมอด้วยพระบารมีไม่มีเลย ทรงตรัสรู้อนุตตรสัมมาสัมโพธิญาณ อันยอดเยี่ยมแล้ว ทรงยังพระธรรมจักรใด อันใคร ๆ จะคัดค้านไม่ได้ ให้เป็นไปแล้วในโลก ทรงเสด็จดับขันธปรินิพพานแล้วทิ้งขันธภาระอันหนักแล้ว ไม่ทรงยกขึ้นมาแบกแล้ว ขอให้การบูชาพระสัมมาสัมพุทธเจ้านี้ จงเป็นปัจจัยให้ข้าพเจ้า ได้สถานที่นอนโดยไม่ลุกขึ้นมาอีกในสังสารวัฏ ข้าพเจ้าดำเนินทางผิดมาเนิ่นนาน มีกามเป็นเป้าหมายมาเนิ่นนาน บัดนี้ ข้าพเจ้าจักมีพระพุทธเจ้าเป็นแบบอย่าง จักมุ่งตรงสู่พระนิพพาน ที่พระพุทธเจ้าทั้งหลาย ได้ทรงเข้าถึงแล้ว ได้ทรงกระทำให้ดูแล้ว ไม่ดำเนินไปทางอื่น พระพุทธเจ้าเสด็จไปสู่สถานที่ใด อันเป็นแดนเกษม อันเป็นแดนสงบ อันเป็นอมตะนคร อันไม่มีชาติ อันไม่มีชราและมรณะ คือ พระนิพพาน ข้าพเจ้า จักดำเนินตามรอยบาทพระศาสดา ลุถึงซึ่งอนุปาทาปรินิพพาน ให้จงได้ นี้เป็นสัจวาจา ของข้าพเจ้าทั้งหลาย