Vibhanga

พระวิภังค์

ปัญจักขันธา. รูปักขันโธ เวทะนากขันโธ สัญญากขันโธ สังขารักขันโธ วิญญาณักขันโธ. ตัตถะ กะตะโม รูปักขันโธ ? ยังกิญจิ รูปัง อะตีตานาคะตะปัจจุปปันนัง, อัชฌัตตัง วา พะหิทธา วา, โอฬาริกัง วา สุขุมัง วา, หีนัง วา ปะณีตัง วา, ยัง ทูเร วา สันติเก วา, ตะเทกัชฌัง อะภิสัญญูหิตฺวา อะภิสังขิปิตฺวา, อะยัง วุจจะติ รูปักขันโธ ฯ

ขันธ์ ๕ คือ รูปขันธ์ เวทนาขันธ์ สัญญาขันธ์ สังขารขันธ์ วิญญาณขันธ์. ในขันธ์ ๕ เหล่านั้น รูปขันธ์เป็นไฉน ? รูปอย่างใดอย่างหนึ่ง คือ รูปอดีต รูปอนาคต หรือรูปปัจจุบัน รูปภายในหรือรูปภายนอก รูปหยาบหรือรูปละเอียด รูปทรามหรือรูปประณีต รูปไกลหรือรูปใกล้ ประมวลย่อเข้าเป็นกองเดียวกัน นี้ เรียกว่า รูปขันธ์.

From the chanting book สาธยายธรรม นำสู่วิมุตฺติ, page 164, compiled by the ธรรมสมทบ team.